Keşfet #36: Les Vampires (1915) & Judex (1916-1917) – Louis Jean Feuillade

Keşfet #36: Les Vampires (1915) & Judex (1916-1917) – Louis Jean Feuillade

Share Button

Edebiyata, dramaya ve Vodvil’e özel bir ilgisi olan Louis Jean Feuillade’nin sinemada ilgi çekici bir kariyeri bulunmaktadır. 1905 yılında sinema sektörüne giren ve uzun yıllar seri kısa filmler çeken Feuillade’nin bugüne kalan en eski filmi 1907’de çektiği Tea at the Porter’s Hause (Porter Evinde Çay) isimli kısa filmidir. Yönetmenin belirli bir temayı baz alarak çektiği ilk seri film 10 parçadan oluşan Le Film Esthetiwue (Film Estetiği)’dir. Ardından çektiği Bebe 90 kısa filmlik bir komedi serisidir. 4 yaşındaki Clement Mary’in maceralarını anlatan seri ardından ilk ciddi seri filmi Fantomas (Fantoma) suç imparatoru denen birinin işlediği suçları anlatır. Her biri bir saat uzunluğundaki seri oldukça ses getirmiştir.

Feuillade’nin fark yaratan vampir uyarlaması Les Vampires (1915) sinema tarihinin ilk ciddi vampir filmidir. Ayrıca yine sinema tarihindeki ilk femme fatale bu filmde yer almaktadır. Vampirleri araştıran bir gazete muhabiri olan Philippe Guerande’nın bir “kopmuş kafa” vakası için taşraya gitmesini ve burada babasının eski bir arkadaşı olan Dr. Nox’un bedeninin ele geçirildiğini öğrenmesi filmin merkezindedir. Philippe, hem Büyük Vampir hem de egzotik dansçı Irma Vep’in peşine düşer. Birinci Dünya Savaşı’nın gerçekleştiği dönemde çekilen film savaşın yarattığı korku, paranoya ve dehşetin alegorisi olarak da göze çarpar. Vampirler özünde Paris’i de kapsayan terör ve korkuyu anlatan bir gangster filmidir. Sürrealizm’in kurucusu sayılan Andre Breton filmi “yüzyılın gerçeği, modanın ötesinde” olarak tanımlamıştır. Ayrıca Les Vampires kısa prodüksiyon süresine ve teknik imkansızlıklarına rağmen üst düzey bir kurgu barındırmaktadır.

1917 yılında Feuillade imgeleri kullanmaktaki başarısını yeni serisi Judex’te daha da üst düzeye taşır. Judex ismi hâkim ya da kanun destekçisi olan Latince bir kelimedir. Paris’in banliyölerinde, sokaklarında ve halkın gündelik yaşamında olan mekânları filme taşıyan Feuillade gerçekliği ilginç bir şekilde bir dedektif / süper kahraman olan Judex ile birlikte sunar. İzleyicinin biraz önce tehlike duygusu ve paranoya yaşadığı sinema salonundan çıkıp aynı sokaklarda kendilerini bulması filmden aldıkları etkiyi güçlendirmektedir. Ayrıca Judex’in 1963 yılında Georges Franju tarafından çekilen Feuillade’ye övgü niteliğinde bir yeniden çevrimi de bulunmaktadır. Yeniden çevrim orijinal serideki prodüksiyon eksiklerini düzeltmiş, maskelerin kullanıldığı kutlama sahnesinde ise yönetmenin yarattığı fetiş kostümü bir adım ileri götürmüştür.

Les Vampires ve Judex mitleri çok geniş bir perspektifte yorumlamış, içinde edebiyat ve sanat tarihi olmak üzere çok geniş bir skaladan beslenmiş filmlerdir. Kendinden sonra gelen birçok akımı -özellikle Fransız Yeni Dalga ve Alman Dışa Vurumculuğu- etkileyen filmler günümüz izleyicisi için keşfedilmeyi bekliyor.

twitter.com/gok_gkhn

, , , , , , , , , , , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.